Rijksmonument uit 1727: Gemeenlandshuis Amsterdam

Plaats: Amsterdam
Uitvoering periode: voorjaar 2014

 

 

 

 

In 1727 verrees het gebouw op de plaats van de oude herberg 'daar de jager uithangt', waar al sinds 1609 door het hoogheemraadschap werd vergaderd. Het Gemeenlandshuis, dat vrij uitzicht had op de Zuiderzee, werd door het bestuur van het waterschap gebruikt als vergaderruimte en uitvalsbasis bij dijkbewaking. De hoogheemraden konden er overnachten en de inwonende opzichter was ook kastelein voor de heren van het bestuurscollege. Wat omvang en indeling betreft, is het gebouw vergelijkbaar met een buitenhuis. Het statige gebouw is rechthoekig van plattegrond.

In 2008 werd het Gemeenlandshuis aan de Diemerzeedijk overgedragen aan Vereniging Hendrick de Keyser, nadat het bijna 275 jaar het statige onderkomen was geweest van het 'Hoogheemraadschap van den Zeeburg en Diemerdijk' en haar rechtsopvolgers. Dit waterschap beheerde de dijk van de Zuiderzee tussen Amsterdam en Muiden. Een cascorestauratie lag in het verschiet, toen de Vereniging het Gemeenlandshuis voor een symbolische euro verwierf. Funderingsproblemen vormden een bedreiging voor het 18de-eeuwse gebouw.

Nadat de bijgebouwen (stal en koetshuis) waren gerestaureerd, is begonnen met het hoofdhuis. De aannemer is in de zomer van 2013 voortvarend aan de slag gegaan met het onderheien van het gebouw dat onzichtbaar op een betonplaat komt te rusten. Bij deze werkzaamheden zijn interessante vondsten gedaan: een gemetselde waterput en een secreetkuil die in het 18de-eeuwse bestek vermeld worden, bleken er nog te liggen. De restauratie vormt een interessant pilotproject voor de Vereniging. Zijn al hun restauraties ‘duurzaam', hier wordt een stap verder gezet. Zonder het monument aan te tasten (geen dubbel glas of zware isolatietechniek) wordt met de meest moderne technieken, zoals warmtewisseling, gestreefd naar een energieneutraal gebouw. De casco- en funderingswerkzaamheden die noodzakelijk zijn, worden aangegrepen om dit te realiseren.

De waterkelder is omgebouwd tot warmtebuffer. De geboorde heipalen bevatten bodemlussen. Op de begane grond werd een vloerverwarming onder de nieuwe plavuizen gelegd en de radiatoren zijn vervangen door moderne convectoren. De energie die nodig is voor de verwarming en het elektraverbruik, wordt gewonnen met een Energiedak-Plus, thermisch en PV strak op elkaar gelegd en onzichtbaar aangebracht.

 


Een CO2-neutrale website dankzij Protagonist